Sıradaki içerik:

BOYALI TOPLAR BAHANE RANT ŞAHANE

Mümine Hatun Türbesi ve Mimar Acemi İbn Ebûbekir Nahçivani

Öncelikle herkese selamlar,

Kültürel miras’ı korumaya, yaşatmaya ve yeni nesillere bilgi aktarabilmek adına çıktığım bu yolda bende sizler gibi bu mesleğe yıllarını vermiş bir kardeşiniz olarak bu sitedeki ilk yazıma başlıyorum.

0.1 HaritaBen bu güzel eser’den önce eserin Mimarı hakkında biraz bilgi vermek isterim. Mimari Acemi İbn Ebubekir Nahçivani, 12. – 13. Yüzyılları arasında bugünkü Azerbaycan topraklarında doğmuş ve İslami mimari sitili ile bugün ‘’Nahçıvan Mimarlık Akımı’’ denilen akımın kurucusu olan Azerbaycan Türklerinden’dir.  Kuşkusuz kendisi bir çok esere imza atmıştır. 12. Yüzyılın sonlarında inşa edilmiş kümbet ve cami’den oluşan külliyenin ”Koşa Minareli” giriş Taç kapısı ve ”Cuma Mescidi/Camii” günümüze ulaşmayan eserleridir. Aşağıdaki gravürlerde külliyeye ait çizimleri görebilirsiniz.Bizim bildiğimiz ilk eseri Yusuf Küseyiroğlu Türbesi’dir. Kendisi bu türbeyi 1162 yılında Nahçivan’da inşa etmiştir.

Kosa MinareKoşa Minareli Giriş Taç Kapısı, İslam mimarisinin ilk giriş kapısı eserlerindendir.

Yusif Küseyir TürbesiYusif Küseyir Türbesi, Mimar Acemi İbn Ebûbekir Nahçivani’nin bilinen ilk eseridir. Dıştan sekizgen köşeli türbe, içten dairesel bir plana sahiptir. İslam dini, Türbe mimari sitilinde insan figürlerinin ve resimlerinin yasak olduğunu bildiğimiz gibi bu eserde de cephede Kufi yazılar’dan ayetler ve geometrik Selçuklu motifleri görürüz. Türbe’nin yine planın dış cephesine bağlı kalınarak tamamlanan çatı üst örtüsü sekizgen köşeli külaha sahiptir.

Cuma Mescidi SketchYine 13. Yüzyılın ilk dönemlerinde ‘’Cuma Mesicidi’’ olarak bilinen eser Acemi’nin Nahçıvan’da inşa ettiği en büyük eserlerinden biriydi kuşkusuz. Eser hakkında edinilen bilgiler 20. Yüzyılda bir takım tahribatlara maruz kaldığıdır.

Cuma MescidiCuma Mescidi, Koşa Minareli Giriş Kapısı ve Mümine Hatun Türbesi

Mümine HatunMümine Hatun

0.2 Vaziyet

1.2 Bodrum Kat PlanıMümine Hatun Türbesi, Bodrum kat planı krokisi (ölçeksizdir.)

Mümine Hatun Türbesi Nahçıvan merkez’de yer alan bir türbe olduğu gibi Nahçıvan Han Sarayı’nın hemen yakınında inşaa edilmiştir.  12.yy’da Selçuklu devleti’nin valisi Şemsettin İldeniz tarafından kendisinden önce vefat eden eşi Mümine Hatun adına usta Mimar Acemi İbn Ebubekir Nahçivani’ye yaptırılan bu eser,

1.1 Zemin Kat PlanıMümine Hatun Türbesi, Zemin kat planı krokisi (ölçeksizdir.)

1.3 Kesit AAMümine Hatun Türbesi düşey kesit krokisi (ölçeksizdir.)

1.4 CepheDış cephe de ongen bir plan tipine içte ise dairesel bir yapıya sahiptir. Cephede yer alan her kenarın içinde nişler verilerek dıştan bir sütun görünümü elde edilmiştir. Yine cephede yer alan mukarnaslar’da gözle görülür şekilde işlemeleri belli olmaktadır. Türbenin dış cephesinde Yâsin suresi yazılıdır.Ayrıca türbe üzerinde ‘’ Biz gideriz fakat kalır rüzigar, biz ölürüz eser kalır yadigar.’’ yazılıdır.1.5 Cephe 3D

1.6 Cephe Detaylarİslam dini türbe mimari sitilinde olduğu gibi bu türbe de de yerin alt kotundaki kısımlar mezarlık bölümleri idir. Yerin üstündeki asıl görünen kısım ise vakfedilen kişinin adına dış cephede yer verilen kufi Kur’an ayetleri, geleneksel İslami motifler ve geleneksel Selçuklu Türk motifleri ile süslenmiş cepheleri görürüz. Detay fotoğraflarında da görüldüğü gibi sıva ve kerpiçlerde oldukça ince bir işçilik kullanılmıştır.1.7 Bodrum Kat

1.8 Kümbet Tavanı

1Türbe’nin  Kuzey-Doğu yönünde bölgede daha önce hüküm süren Akkoyounlular’a ait Koç başlı heykeller bir açık hava müzesi olarak sergilenmektedir.

2

3

4Açıkca söylemek gerekirse, heykelleri keşfetme’nin ne kadar güzel bir duygu olduğunu savunsam da bu heykellerin, yani eserlerin  sergilenme şeklini de bir o kadar kötü ve yanlış buluyorum. Arkeolog arkadaşlarımız görselleri detaylı incelediklerinde bana hak vereceklerini düşünüyorum.

5

6Bu resime her baktığımda sanki o demirler kendi sırtıma saplanmışcasına bir hisse kapılıyorum. Nahçıvan da bu eserlerin bu şekilde sergilenmesini kim istediyse, kim yaptırdıysa, karar kime aitse yanlış yaptığını düşünüyorum.7

8

10

11

12

13

9

 

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli
  • ziya aslan6 sene önce
  • Teşekkür ederim. sağ olun.

  • emre6 sene önce
  • Çok doyurucu bir yazı olmuş çok teşekkürler.