Şeki Han Sarayı ve Banisi Müştağ Hüseyin Han

İnsan; dünya hayatında var olduğundan beri sürekli gelişim ve öğrenim çabası içerisindedir. İlk günden bu yana öncelikli ihtiyaçlarını giderme yeme ve içme, barınma ve giyim problemlerini çözdükten sonra kendisini sana ve bilime yönlendirdiğini görürüz. Yaşadıkları yerleşim yerlerinde bölgenin coğrafi ve iklimsel şartlarına göre farklılık  kimi, ihtiyaca binaen kimi ise o günün yaşanmış olaylarını konu alan yazılı, görsel ve mimari sanat eserleri, bugün sahip olduğumuz Kültürel Mirasımızı oluşturmaktadır.

Dünyadaki kültürü, ırkı ve medeniyeti en eski olan ülkelerden biri de bugün soydaşlarımız Azerbaycan Türklerinin yaşadığı ata topraklarımız olan Azerbaycan’dır. Azerbaycan sahip olduğu coğrafya ve iklimsel koşulları sebebi ile tarih boyunca bir çok devlete ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Azerbaycan, bugün bir petrol, doğal gaz ve enerji ülkesi olarak tanımlansa da aynı zamanda sanatı ve sanatçıları ile de kendi kültürel zenginliğini kanıtlamıştır.Edebiyatta Nizami Gencei, Fuzuli, Hüseyin Cavid ve Samed Vurgun gibi usta yazarları, Mimari de Mimar Acemi ibn Ebubekir Nahçivani gibi ismi ilk akla gelen mimara sahiptir.

Azerbaycan payitaht Bakü’nün  yanı sıra Nahçivan, Gence ve Şeki gibi önemli büyük şehirlere sahiptir. Şeki ülkenin en eski yerleşim yerlerinden biridir ve payitaht Bakü’nün tam olarak 370 km  Kuzeybatısında büyük Kafkas dağlarının güney yamaçlarındaki eteklerinde etrafı yeşil ormanlarla mevcut alanda yerleşir. Kafkas dağlarının yamacına sığınmış bu şehrin en önemli Kültürel Mirası listesi Han Sarayı, Kervansaray ve İslamiyetin kabulünden önce yapılmış Alban kiliseleri ilk olarak sıralayabiliriz. Bunlardan en önemlisi şüphesiz Şeki Han Sarayı’dır.

0.1 Azerbaycan Haritası

Şeki Han Sarayı; 1762 yılında, Azerbaycan’da ilk bağımsız hanlığın temelini atan Hacı Çelebi Han’ın torunu Hüseyin Han (Müştağ) tarafından saray içinde aldığımız bilgiye göre Nakkaş Abbaskulun’a yaptırılmıştır. Halk arasında ‘Müştağ Sarayı’ olarak da bilinir.

 

0.2 Vaziyet Saray, Şeki şehir merkezinin Kuzeydoğusunda yaklaşık 1500 metre uzaklıkta yerleşir. Şehir merkezine göre daha yüksek bir rakımda yer alan saray konumuı itibari ile daha serin ve oksijeni bol bir havaya sahiptir. Yaz aylarında hissedilen sıcaklık 20-25˚C arasındadır. Şeki Kalesi içerisinde yer alan Saray’a ulaşım arnavut kaldırımlı taş bir yokuşun ardından sağlanır.

 

0.3 Cephe

Ön cephenin iki yanında iki koca çınarı bulunan Sarayın yine ön cephede iki adet giriş mevcut. Plan kurgulanış biçiminden dikdötgen ve simetrik bir plana sahip olan yapı iki kat olarak inşa edilmiştir. Her iki katın merkezinde bir adet büyük salon yer alır. Bu salonlarla bitişen koridorlar diğer odalara ulaşımı sağlamış olur. Üst kata ulaşım büyük salona ulaşımı sağlayan koridorun kuzey kısmında ahşap merdivenle sağlanır.

0.4 İç Mekan

Sarayın mimari olarak en önemli özelliklerinden birisi uygulamasında çivi ve metal birleştirici malzeme kullanılmamış olmasıdır. Cephe pencerelerinin tamamı vitraydır. Sarayın dış cephe duvarları da iç mekanlarda olduğu gibi geometrik desenlerle süslenmiştir. Burada, güzel bir ayrıntıya yer vermek isterim ki, zira Sarayın oturtma çatısı ahşap saçak altları bile bezemeler ile süslenmiştir.

 

0.5 İç Mekan

0.6 Dış Cephe

0.7 Dış Cephe

Tüm bunların ışığında Şeki Han Sarayı Azerbayca’nın en önemli Kültür Varlıklarından birisidir. 24/10/2001 tarihinde UNESCO korunması gerekli Kültür Varlığı geçici listesinde yerini almıştır. Şu an Azerbaycan’ın mevcut Kültür Varlıkları listesinde sadece iki adet eser görünüyor. Şirvanşahlar Sarayı ve Gobustan kaya hiyeroglifleri. Kültürel Mirasımızın korunması, yaşatılması ve sürdürülebilirliği açısından Azerbaycan’a gelecek Kültür Turizmi sever dostlarımızın bu yapıyı incelemesini öneririm.

0.8 Şeki

 

 

0.9 Şeki

0.10 Şeki

0.11 Şeki

0.12 Şeki

0.13 Şeki

0.14 Şeki

0.15 Şeki


Not: Sarayın iç mekanında kamera flaşları’nın etkisi ile bezemelere zarar verildiği düşünüldüğünden fotoğraf ve video kaydına izin verilmemiştir. Bu sebeple yazı içinde yayınlanan iç mekan resimleri ve görseller aşağıda kaynakları belirtilerek eklenmiştir.

Kaynak:

  1. anninaandpaul.wordpress.com
  2. discoverazerbaijan.az
  3. caucasusmotofest.com
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/File:032palaceseki.jpg

Bir önceki yazımız olan Kültürel Miras'ta Raman Spektroskopi Uygulamaları'na bir örnek başlıklı konumuz da Cips, Cipsum ve Kalsit hakkında bilgiler verilmektedir.

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Bir Cevap Yazın

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.