Selçuklulardan Bize Miras Kalan Bir Teknik “Lüster”

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba,

bu yazımda sizlere Selçuklu seramik sanatının evrensel seramik sanatına kazandırdığı “Lüster” tekniği ile ilgili bilgi vermek istiyorum.
Bir seramik süsleme tekniği olan “Lüster” tekniği İslam öncesi dönemde kullanıyor olmakla beraber (boyaları) en yaygın görüşe göre IX. yy. da Abbasi Dönemi’nde ortaya çıkmıştır. Teknikte sırın üzerinde yer alan boyaların adeta bir altın gibi parlıyor olması tekniğe olan ilgiyi arttırmış ve hemen hemen bütün İslam coğrafyasına ve kimi Avrupa ülkelerine kadar yayılmıştır. İspanya-Endülüs’ten İran’a, X.yy. dan sonra da Kuzey Afrikalı ustalar tarafından İtalya-Sicilya’ya kadar uzanmıştır. Teknik gelişimini İran Selçukluları aracılığı ile XII. ve XIII.yy.da da devam ettirecektir ve buradan da Anadolu Selçukluları’na kadar uzanacaktır.
Teknik adını fırınlanmış sır üzerine uygulanan bakır ve gümüş oksitli yanar-döner etki bırakan boyalardan almaktadır. Batı dillerinde “Lustre” dilimizde ise “Perdah” olarak kullanılan lüster tekniği birden fazla fırınlama gerektiren oldukça zahmetli ve uzun süre isteyen bir tekniktir. Seramik hamuru 2 bazen de 3 defa fırınlama gerektirebilir.

-İlk fırınlamada seramik hamuru ve sır,
-İkinci fırınlamada ise üzerine uygulanan lüster boyalar fırınlanır.

 Uygulama Aşamaları

Hamur

/

Form
/

Astar

/
Kurutma

/
Opak (örtücü) sır

/
1. Fırınlama

/
Lüster boya ile süsleme

/

2.Fırınlama-Karbondioksitli-Oksijensiz fırınlama (sır üstü pişirme)

Lüster boyalar her türlü renkte uygulanabilir ancak en yaygın olarak kullanılan renk opak (şeffaf olmayan) beyaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Lüster denilen bu boyalar bakır ve gümüş oksitten elde edilirler. Bazen tekniğe zenginlik katmak adına pişmiş opak sır içine mavi veya turkuaz renkte boyalar katılmış ve bu boyalar sır içinde farklı dekorlar oluşturmuştur. Ancak bu her zaman tercih edilmemiş daha çok lüster rengi olan sarıdan altın rengine, kehribar rengine kadar uzanan parlak renkler ile süsleme yapılmıştır.
Aslına bakılırsa “Lüster” tekniğinin önemi; ilk defa İslam seramik sanatçıları tarafından icat edilerek yayılmış olmasından gelmektedir.

 


Bir önceki yazımız olan Aigai başlıklı konumuz da aigai, aigai antik kenti fotoğrafları ve aigai antik kenti hakkında bilgi hakkında bilgiler verilmektedir.

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Leave a Reply

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.